Dolandırıcı neden önce panik oluşturmaya çalışır?

Telefon dolandırıcılığında kişinin düşünme ve doğrulama için zaman bulamaması saldırganın işini kolaylaştırır.

'Adınız soruşturmada geçiyor', 'hesabınız terör örgütü tarafından kullanıldı' veya 'hemen işlem yapmazsanız gözaltına alınacaksınız' gibi korkutucu ifadeler bu baskının parçası olabilir. Görüşmenin gizli tutulmasının istenmesi ve aileyle konuşmanın engellenmesi de kişinin dışarıdan yardım almasını önlemeyi amaçlayabilir.

Kamu görevlisi telefonda para ister mi?

Polis, savcı veya başka bir kamu görevlisi soruşturma yürütmek amacıyla vatandaştan telefonda para, altın, banka şifresi veya tek kullanımlık doğrulama kodu istemez.

Arayan kişinin bazı kişisel bilgileri biliyor olması onun gerçek görevli olduğunu kanıtlamaz; bu bilgiler farklı veri sızıntılarından veya sosyal medyadan elde edilmiş olabilir. Böyle bir talep geldiğinde para transferi yapmadan görüşmeyi sonlandırmak en güvenli ilk adımdır.

Ekranda görünen telefon numarası güvenilirlik kanıtı mı?

Arayan numaranın bir kamu kurumuna benzemesi veya rehberde kurum adıyla görünmesi tek başına kimlik doğrulaması sağlamaz. Teknik yöntemlerle numara bilgisi yanıltıcı biçimde gösterilebilir.

Kullanıcı görüşmeyi kapattıktan sonra kurumun resmî internet sitesindeki iletişim numarasını kendisi bulup arayabilir. Arayan kişinin verdiği numaraya geri dönmek bağımsız doğrulama sayılmaz.

Para gönderildiyse ne yapılmalı?

Transfer veya bilgi paylaşımı gerçekleştiyse banka ile hızlı iletişim kurulması, işlemin durumuna göre alınabilecek önlemler açısından önemlidir. Arayan numara, mesajlar, hesap bilgileri, dekontlar ve görüşme zamanı gibi kayıtlar silinmeden saklanabilir.

Kolluk birimlerine yapılacak başvuruda olayın kronolojisini açık biçimde anlatmak ve mevcut kayıtları sunmak incelemeyi kolaylaştırabilir. Kişi kendisini suçlamak yerine mümkün olduğunca hızlı biçimde yardım istemeye odaklanmalıdır.

Aile içinde önceden konuşmak neden koruyucu olabilir?

Özellikle ileri yaştaki yakınlarla bu yöntemin önceden konuşulması, gerçek arama geldiğinde panik etkisini azaltabilir. Aile içinde 'telefonda para isteyen kamu görevlisi olmaz; önce telefonu kapatıp birbirimizi ararız' gibi basit bir ortak kural belirlenebilir.

Dolandırıcılık yöntemleri değişebildiğinden Emniyet Genel Müdürlüğünün güncel uyarıları takip edilmelidir. Acil güvenlik riski bulunuyorsa 112 üzerinden yardım istenmelidir.

Yakınınız panik içindeyse nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Dolandırıcıyla konuşan bir yakını sert biçimde suçlamak onun görüşmeyi sizden gizlemesine neden olabilir. Önce para veya bilgi gönderilip gönderilmediğini sakin biçimde öğrenmek, görüşmeyi sonlandırmasını sağlamak ve bankanın resmî kanalıyla iletişim kurmak daha yararlıdır.

Arayan kişinin söylediklerini doğrulamak için aynı numarayı geri aramak yerine ilgili kurumun resmî iletişim bilgisi kullanılmalıdır. Olay gerçekleşmişse kanıtların silinmemesi ve hızlı başvuru yapılması konusunda destek olunabilir.

Arama bittikten sonra numarayı internette aramak yeterli mi?

Bir telefon numarası hakkında internette yapılan yorumlar yardımcı ipucu verebilir ancak numaranın gerçekten kime ait olduğunu kesin biçimde kanıtlamaz. Dolandırıcılar farklı numaralar kullanabilir veya ekranda görünen arayan bilgisini yanıltıcı hale getirebilir.

Bu nedenle doğrulama, şüpheli numaranın geçmiş yorumlarına değil kurumun resmî iletişim kanalına dayanmalıdır. Görüşme sonrasında kişinin telefonunda bilinmeyen uygulama kurulup kurulmadığı ve herhangi bir hesap bilgisinin paylaşılıp paylaşılmadığı da sakin biçimde gözden geçirilebilir.

Kaynak ve doğrulama: Emniyet Genel Müdürlüğü. Güncel işlem veya karar gerektiren durumlarda ilgili kurumun en son yayımladığı bilgi esas alınmalıdır.